Naslovna › Mala matura › Biologija
Građa ćelije
Biologija za malu maturu
Jedinica 1: Živa bića i ćelija — osnove
Podsetnik
Delovi ćelije:
- ćelijska membrana — tanak omotač; neke materije propušta, a druge ne,
- citoplazma — želatinasta masa koja ispunjava ćeliju; u njoj su organele,
- jedro — upravljački centar ćelije; u njemu je nasledni materijal (DNK),
- mitohondrije — „energetske centrale” ćelije,
- ribozomi — sitna zrnca, „radionice” u kojima se prave belančevine,
- hloroplasti — zelena telašca sa hlorofilom; u njima biljka na svetlosti stvara hranu,
- vakuola — mehurić ispunjen ćelijskim sokom,
- ćelijski zid — čvrst omotač koji ćeliji daje oblik i štiti je.
Biljna i životinjska ćelija nemaju sve iste delove. Neki od gornjih delova postoje u biljnoj, a ne postoje u životinjskoj ćeliji; zapamti koji su to delovi.
Probaj zadatak
Zadatak 1
U kojoj organeli se odvija ćelijsko disanje, pri kome se oslobađa energija iz hrane?
- hloroplast
- ribozom
- mitohondrija
- vakuola
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: C. mitohondrija
Ćelijsko disanje se odvija u mitohondrijama, pa ih zovemo „energetskim centralama” ćelije. Hloroplast je organela u kojoj se odvija fotosinteza, a ne disanje.
Zadatak 2
Životinjska ćelija ima ćelijski zid.
- Tačno
- Netačno
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: Netačno
Ćelijski zid imaju biljne ćelije (i ćelije gljiva i bakterija), a životinjska ćelija je obavijena samo ćelijskom membranom.