Naslovna › Mala matura › Biologija

Varenje, disanje, krvotok, izlučivanje

Biologija za malu maturu

Jedinica 8: Telo čoveka

Podsetnik

Varenje: u organima za varenje hrana se usitnjava i sokovima za varenje razlaže do sitnih čestica, koje prelaze u krv. Nesvareni ostaci izlaze iz tela kao izmet.

Disanje: vazduh kroz disajne puteve stiže do plućnih mehurića (alveola), gde se gasovi razmenjuju između vazduha i krvi.

Primer: udahnuti vazduh ide ovim putem: nosna duplja → ždrelo → grkljan → dušnik → dušnice (bronhije) → pluća.

Krvni sudovi:

  • arterije nose krv od srca,
  • vene vraćaju krv u srce,
  • kapilari su najtanji krvni sudovi; kroz njihov zid materije prelaze iz krvi u ćelije i iz ćelija u krv.

Srce ima dve pretkomore i dve komore. Kroz mali (plućni) krvotok krv ide do pluća i nazad u srce, a kroz veliki krvotok do svih ostalih delova tela i nazad.

Krv čine tečna krvna plazma i krvna zrnca: eritrociti, leukociti i trombociti.

Bubrezi prečišćavaju krv i stvaraju mokraću.

Probaj zadatak

Zadatak 1

Kojim redosledom zalogaj hrane prolazi kroz sistem organa za varenje?

  1. usna duplja → ždrelo → grkljan → želudac → tanko crevo → debelo crevo
  2. usna duplja → jednjak → ždrelo → želudac → debelo crevo → tanko crevo
  3. usna duplja → ždrelo → jednjak → tanko crevo → želudac → debelo crevo
  4. usna duplja → ždrelo → jednjak → želudac → tanko crevo → debelo crevo
Prikaži rešenje

Tačan odgovor: D. usna duplja → ždrelo → jednjak → želudac → tanko crevo → debelo crevo

Iz usne duplje zalogaj prelazi u ždrelo, pa kroz jednjak u želudac. Iz želuca kašasta hrana ide u tanko crevo, gde se varenje završava, a ostaci prelaze u debelo crevo. Grkljan pripada sistemu organa za disanje, a ne za varenje.

Zadatak 2

Unutrašnji zid jednog organa za varenje pokriven je mnoštvom sitnih izraštaja, resica. U svakoj resici nalaze se kapilari.

U kom organu se nalaze ove resice?

  1. u želucu
  2. u tankom crevu
  3. u debelom crevu
  4. u jednjaku
Prikaži rešenje

Tačan odgovor: B. u tankom crevu

Resice se nalaze u tankom crevu, gde se završava varenje. One mnogostruko povećavaju površinu zida, pa svarene hranljive materije brže prelaze u kapilare, odnosno u krv. Debelo crevo upija vodu, ali nema resice, pa je to česta zamka.

Sve lekcije: Biologija