Naslovna › Mala matura › Istorija
Istorijski izvori i gde se čuvaju
Istorija za malu maturu
Jedinica 2: Rim, Balkan i izvori
Podsetnik
Istorijski izvori su sve što je ostalo iz prošlosti i iz čega saznajemo kako su ljudi živeli.
- Materijalni izvori su predmeti i građevine: oruđe, posuđe, nakit, kuće, crkve.
- Pisani izvori su tekstovi: zakonici, letopisi, žitija, natpisi, ugovori.
- Primarni izvor nastao je u vreme događaja ili ga je ostavio savremenik, očevidac ili učesnik.
- Sekundarni izvor nastao je kasnije, na osnovu drugih izvora, na primer enciklopedija ili istorijski atlas.
Kada proučavaš izvor, pitaj se: ko ga je napravio ili napisao, kada je nastao, kom periodu pripada i zašto je nastao.
Izvore čuvaju muzeji, arhivi i biblioteke, a istoričari ih proučavaju uz pomoć pomoćnih istorijskih nauka.
Vek iz godine: broj punih stotina uvećaj za jedan. Primer: 627. godina ima 6 punih stotina, pa pripada 7. veku.
Probaj zadatak
Zadatak 1
Koji od navedenih istorijskih izvora je pisani izvor?
- glinena figurina iz Vinče
- gvozdeni mač iz rimskog logora
- povelja kojom vladar daruje sela manastiru
- ostaci zidina Beogradske tvrđave
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: C. povelja kojom vladar daruje sela manastiru
Pisani izvori su sve što je zapisano: povelje, pisma, knjige i natpisi. Figurina, mač i zidine su predmeti i građevine, pa su materijalni izvori.
Zadatak 2
U kojoj ustanovi se pre svega čuvaju i sređuju službeni dokumenti, kao što su zapisnici, ugovori i pisma državnih vlasti?
Upiši naziv ustanove
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: arhiv
Arhiv čuva pisane dokumente koje su stvorile državne vlasti, ustanove i pojedinci, na primer zapisnike, ugovore i pisma. Česta greška je odgovor biblioteka, ali biblioteka čuva knjige i novine, a ne službene spise.