Naslovna › Mala matura › Istorija

Kraljevina Srbija i Balkanski ratovi

Istorija za malu maturu

Jedinica 7: Pred Veliki rat i Prvi svetski rat

Podsetnik

Kraljevina je država na čelu sa kraljem. U parlamentarnoj monarhiji kralj deli vlast sa Narodnom skupštinom, koju bira narod, a vlada (ministri) mora da ima podršku skupštine.

  • Dinastija je vladarska porodica; u Srbiji su se smenjivali Obrenovići i Karađorđevići.
  • Prevrat je nasilna i iznenadna smena vlasti.
  • Okupacija je zauzimanje tuđe teritorije vojskom, a aneksija njeno formalno pripajanje sopstvenoj državi.
  • Carina je porez na robu koja prelazi granicu. Izvoz je prodaja robe u druge zemlje, a uvoz kupovina robe iz njih.

Balkanski savez činile su Srbija, Crna Gora, Grčka i Bugarska.

Kod posledica rata pitaj se ko je dobio, a ko izgubio teritoriju i kako se promenio odnos snaga među susedima.

Kada porediš brojke, podeli novu vrednost starom. Primer: država koja se sa 40.000 km² proširi na 60.000 km² postala je 1,5 puta veća, jer je 60.000 : 40.000 = 1,5.

Probaj zadatak

Zadatak 1

Koji vladar je 1882. godine proglasio Srbiju kraljevinom?

  1. Mihailo Obrenović
  2. Aleksandar Obrenović
  3. Milan Obrenović
  4. Petar I Karađorđević
Prikaži rešenje

Tačan odgovor: C. Milan Obrenović

Srbiju je 1882. godine proglasio kraljevinom Milan Obrenović, koji je tako od kneza postao kralj. Aleksandar Obrenović bio je njegov sin i naslednik, a Petar I Karađorđević došao je na presto tek 1903. godine.

Zadatak 2

U Majskom prevratu 1903. godine grupa oficira-zaverenika ubila je kralja Aleksandra Obrenovića i kraljicu Dragu.

Šta je bila neposredna posledica Majskog prevrata 1903. godine?

  1. Kralj je postao Petar I Karađorđević.
  2. Kralj je postao Aleksandar Karađorđević.
  3. Srbija je proglašena republikom.
  4. Kralj je dobio apsolutnu, neograničenu vlast.
Prikaži rešenje

Tačan odgovor: A. Kralj je postao Petar I Karađorđević.

Majskim prevratom ugašena je dinastija Obrenović, pa je Narodna skupština za kralja izabrala Petra I Karađorđevića. Iste godine donet je Ustav iz 1903, po kom je Srbija bila parlamentarna monarhija, pa vlast kralja nije bila neograničena. Ime Aleksandar Karađorđević nosili su Petrov otac (knez do 1858) i Petrov sin (kralj od 1921), ali nijedan od njih nije došao na presto 1903. godine.

Sve lekcije: Istorija