Populacije i odnosi u zajednici

Biologija za malu maturu

Jedinica 7: Ekosistemi i zaštita prirode

Podsetnik

Populaciju čine jedinke iste vrste koje u isto vreme žive na istom prostoru i mogu međusobno da se razmnožavaju.

Gustina populacije = broj jedinki : površina. Primer: 40 žaba na 8 m² obale znači 40 : 8 = 5 žaba na 1 m².

Brojnost populacije raste rađanjem (natalitet) i doseljavanjem, a smanjuje se umiranjem (mortalitet) i odseljavanjem.

Odnosi među vrstama:

kompeticija — dve vrste se takmiče za istu hranu ili prostor,
predatorstvo — grabljivac ubija i jede plen,
parazitizam — parazit živi na domaćinu ili u njemu i hrani se na njegov račun, pa mu šteti,
mutualizam — obe vrste imaju korist, na primer gljiva i alga u lišaju,
komenzalizam — jedna vrsta ima korist, a drugoj to niti koristi niti šteti.

Sukcesija je postepena smena zajednica na istom mestu. Primer: na napuštenoj njivi prvo niknu korovi, zatim trave, pa žbunje, a na kraju izraste šuma.

Probaj zadatak

Zadatak 1

Učenici su na školskom travnjaku obeležili površinu od 25 m² i na njoj izbrojali 150 biljaka maslačka.

Kolika je gustina populacije maslačka na tom travnjaku? Upiši broj biljaka na 1 m².

Prikaži rešenje

Tačan odgovor: 6

Gustina populacije je broj jedinki na jedinici površine. 150 : 25 = 6, pa na svakom kvadratnom metru u proseku raste 6 maslačaka.

Zadatak 2

Na početku godine u jednoj šumi živelo je 120 srna. Tokom godine rodilo se 30 mladunaca, a uginulo je 18 srna. Nijedna srna se nije doselila niti odselila.

Koliko srna ima u ovoj populaciji na kraju godine?

Prikaži rešenje

Tačan odgovor: A. 132

Rađanje (natalitet) povećava, a umiranje (mortalitet) smanjuje brojnost populacije: 120 + 30 − 18 = 132. Česta greška je zaboraviti na uginule jedinke (150) ili ih sabrati umesto oduzeti (168).

Sve lekcije: Biologija