Naslovna › Mala matura › Hemija
Hemijske jednačine
Hemija za malu maturu
Jedinica 3: Formule, jednačine i mase
Podsetnik
Hemijska jednačina prikazuje reakciju formulama: levo su reaktanti, supstance koje ulaze u reakciju, a desno, iza strelice →, proizvodi, supstance koje nastaju.
Znaci hemijske reakcije: promena boje, izdvajanje gasa, nastajanje taloga, oslobađanje toplote i svetlosti.
Zakon održanja mase: ukupna masa reaktanata jednaka je ukupnoj masi proizvoda.
Primer: 13 g cinka reaguje sa 6,4 g sumpora i nastaje 13 g + 6,4 g = 19,4 g cink-sulfida.
Izjednačavanje jednačine: ispred formula se upisuju koeficijenti, tako da broj atoma svakog elementa bude isti levo i desno. Koeficijent 1 se ne piše.
Molekuli vodonika, kiseonika, azota i hlora grade po dva atoma: H₂, O₂, N₂, Cl₂.
Primer: H₂ + Cl₂ → HCl. Levo su 2 atoma hlora, a desno samo 1, pa ispred HCl pišemo 2: H₂ + Cl₂ → 2HCl. Sada su na obe strane po 2 atoma vodonika i po 2 atoma hlora.
Probaj zadatak
Zadatak 1
Cink sagoreva u kiseoniku i pri tome nastaje cink-oksid. Koje supstance su reaktanti u ovoj reakciji?
- cink-oksid
- cink i kiseonik
- cink i cink-oksid
- kiseonik i cink-oksid
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: B. cink i kiseonik
Reaktanti su supstance koje ulaze u reakciju i troše se: cink i kiseonik. Cink-oksid nastaje u reakciji, pa je proizvod.
Zadatak 2
Da bi se hemijska jednačina izjednačila, dozvoljeno je menjati indekse u formulama supstanci.
- Tačno
- Netačno
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: Netačno
Netačno. Indeksi određuju o kojoj supstanci je reč (H₂O je voda, a H₂O₂ vodonik-peroksid). Jednačina se izjednačava samo upisivanjem koeficijenata ispred formula.