Naslovna › Mala matura › Istorija

Praistorija i stari istok

Istorija za malu maturu

Jedinica 1: Istorijsko vreme i stari vek

Podsetnik

Praistorija je vreme pre pojave pisma. O njoj saznajemo iz materijalnih izvora (oruđe, ostaci kuća, grobovi), koje pronalaze arheolozi.

  • Kameno doba deli se na starije (paleolit) i mlađe (neolit); oruđe se pravi od kamena, kosti i drveta.
  • U metalnom dobu ljudi tope rudu i liju oruđe i oružje od metala. Bronza je legura (mešavina) bakra i kalaja.
  • Poznata praistorijska nalazišta na tlu Srbije su Lepenski vir, Vinča i Starčevo.

Stari istok: prve civilizacije nastale su u dolinama velikih reka, jer su poplave donosile plodno tlo, a reke vodu za navodnjavanje polja.

Vrste pisma:

  • slikovno pismo: znak je mala slika predmeta;
  • klinasto pismo: znaci u obliku klinova utisnuti u glinene pločice;
  • hijeroglifi: znaci u obliku slika, uklesani u kamen ili pisani na papirusu;
  • slovno pismo: jedan znak za jedan glas, pa je dovoljno dvadesetak znakova.

Mnogoboštvo je vera u mnogo bogova, a jednoboštvo vera u jednog boga. Zakonik je zbirka zapisanih pravila i kazni.

Probaj zadatak

Zadatak 1

U kom periodu praistorije su ljudi počeli da gaje biljke, da pripitomljavaju životinje i da žive u stalnim naseljima?

  1. u starijem kamenom dobu
  2. u mlađem kamenom dobu
  3. u bronzanom dobu
  4. u gvozdenom dobu
Prikaži rešenje

Tačan odgovor: B. u mlađem kamenom dobu

Zemljoradnja, stočarstvo i stalna naselja pojavljuju se u mlađem kamenom dobu (neolitu). U starijem kamenom dobu ljudi su lovili i sakupljali plodove i često su se selili. Metalna doba dolaze tek posle kamenog doba.

Zadatak 2

Arheolozi su na obali Dunava, u Đerdapskoj klisuri, otkrili naselje iz kamenog doba u kome su kuće imale osnovu u obliku trapeza.

Koje je ovo nalazište?

  1. Vinča
  2. Starčevo
  3. Viminacijum
  4. Lepenski vir
Prikaži rešenje

Tačan odgovor: D. Lepenski vir

Lepenski vir je praistorijsko naselje u Đerdapu, poznato po kućama trapezaste osnove i kamenim skulpturama. Vinča i Starčevo su nalazišta iz mlađeg kamenog doba kod Beograda i kod Pančeva, a Viminacijum je rimski grad iz starog veka.

Sve lekcije: Istorija