Naslovna › Mala matura › Istorija
Stara Grčka
Istorija za malu maturu
Jedinica 1: Istorijsko vreme i stari vek
Podsetnik
Uređenje države — razlikuj ove pojmove:
- monarhija: vlast jednog vladara, kralja;
- aristokratija: vlast malog broja bogatih i plemenitih porodica;
- demokratija: vlast naroda; o ratu, miru i zakonima odlučuju punopravni građani na narodnoj skupštini.
U grčkim polisima nisu svi stanovnici bili građani: žene, stranci i robovi nisu imali politička prava.
Kada porediš dva polisa, pitaj se: ko ima vlast, kako se vaspitavaju deca, ko obrađuje zemlju i da li je polis jači na kopnu ili na moru.
Grčko-persijski ratovi vođeni su u 5. veku pre nove ere, kada je Persijsko carstvo pokušalo da osvoji Grčku. Grci su odbranili svoju slobodu.
Grčka kultura: Grci su gradili mermerne hramove sa stubovima, u pozorištu su izvodili tragedije i komedije, a filozofi su razumom tražili odgovore o svetu i čoveku. Istoričari su zapisivali događaje i tražili njihove uzroke.
Probaj zadatak
Zadatak 1
Šta je u staroj Grčkoj bio polis?
- narodna skupština u kojoj su građani glasali
- savez grčkih gradova protiv Persije
- utvrđeni gornji deo grada na brdu
- grad-država sa sopstvenom vlašću i zakonima
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: D. grad-država sa sopstvenom vlašću i zakonima
Polis je bio grad-država: grad sa okolnom zemljom koji je imao sopstvenu vlast, zakone i vojsku. Grčka nije bila jedna država, već je postojalo mnogo polisa, kao što su Atina i Sparta. Utvrđeni deo grada na brdu zvao se akropolj.
Zadatak 2
U Sparti su dečaci od sedme godine odvajani od porodice i vaspitavani da postanu vojnici.
- Tačno
- Netačno
Prikaži rešenje
Tačan odgovor: Tačno
Tačno. Spartanska država je od sedme godine preuzimala vaspitanje dečaka, koji su živeli u grupama i učili da podnose glad, hladnoću i napore. Svaki punopravni Spartanac bio je vojnik.