Masti, ulja i ugljeni hidrati

Podsetnik

Masti i ulja su prirodne supstance bogate energijom; ulja su na sobnoj temperaturi tečna, a masti čvrste.

Masne kiseline su karboksilne kiseline sa dugim nizom atoma ugljenika:

• zasićene imaju samo jednostruke veze između atoma ugljenika;
• nezasićene imaju i dvostruke veze.

Hidroliza je razlaganje jedinjenja uz učešće vode.

Ugljeni hidrati su izgrađeni od ugljenika, vodonika i kiseonika:

• monosaharidi: glukoza i fruktoza (C₆H₁₂O₆);
• disaharidi: saharoza (C₁₂H₂₂O₁₁);
• polisaharidi: skrob i celuloza, izgrađeni od velikog broja jedinica glukoze.

Fotosinteza: biljke od ugljen-dioksida i vode, uz energiju Sunčeve svetlosti, grade glukozu i oslobađaju kiseonik.

Račun po jednačini: izračunaj n = m : M (M je molarna masa u g/mol, brojno jednaka Mr), odnos količina supstanci pročitaj iz koeficijenata, pa izračunaj m = n · M.

Primer: 2H₂ + O₂ → 2H₂O. Od 16 g O₂ (M = 32 g/mol): n(O₂) = 16 g : 32 g/mol = 0,5 mol, n(H₂O) = 2 · 0,5 mol = 1 mol, m(H₂O) = 1 mol · 18 g/mol = 18 g.